Teleskop Webba zważył odległą uśpioną czarną dziurę

8 czerwca 2026, 09:42

Astronomowie po raz pierwszy zmierzyli masę nieaktywnej czarnej dziury w odległym zakątku Wszechświata. I zrobili to z zaskakującą precyzją. Obiekt w galaktyce MRG-M0138 okazał się kolosem o masie 6 miliardów mas Słońca, obserwowanym w epoce, gdy Wszechświat miał zaledwie 3 miliardy lat, czyli około jednej czwartej swojego obecnego wieku. To najbardziej odległa nieaktywna czarna dziura, której masę zmierzono. Poprzednia rekordzistka znajdowała się 15-krotnie bliżej.



Mamy dowód, że supermasywne czarne dziury mogą się poruszać niezależnie od swojej galaktyki

15 marca 2021, 04:38

Naukowcy od dawna wysuwali hipotezy mówiące, że supermasywne czarne dziury mogą się poruszać niezależnie od swoich galaktyk. Jednak zaobserwowanie tego zjawiska było niezwykle trudne. Do niedawna. Astronomowie z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics poinformowali właśnie na łamach Astrophysical Journal o zdobyciu najsilniejszego dowodu na przemieszczającą się supermasywną czarną dziurę.


Gdy największy zębowiec przestraszy się człowieka...

29 stycznia 2015, 13:53

Kanadyjski fotograf Keri Wilk uwiecznił rzadki mechanizm obronny kaszalota (Physeter macrocephalus). Mężczyzna pływał z innymi nurkami u wybrzeży Dominiki, gdy całą grupę otoczyła masywna chmura odchodów walenia. Obracając się i machając ogonem, ssak utworzył przypominający tornado wir.


Na obrazach czarnej dziury w Drodze Mlecznej widać, że otaczają ją silne pola magnetyczne

16 kwietnia 2024, 08:05

W 2022 roku Teleskop Horyzontu Zdarzeń (Event Horizon Telescope – EHT) dostarczył pierwszych zdjęć Sagittariusa A* (Sgr A*), supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Niedawno na nowych obrazach z EHT uwieczniono silne, zorganizowane pola magnetyczne układające się spiralnie od krawędzie Sgr A*. Struktura tych pól jest bardzo podobna do pól magnetycznych czarnej dziury M87* w galaktyce M87, co może wskazywać, że obecność silnych pól magnetycznych jest czymś typowym dla czarnych dziur.


Pierwsza znana galaktyka bez ciemnej materii

30 marca 2018, 05:28

Znalezienie galaktyki bez ciemnej materii byłoby czymś zadziwiającym. Jednak właśnie o takim znalezisku poinformował właśnie na łamach Nature Pieter van Dokkum z Yale University i jego koledzy.


G1.9+0.3© Chandra X-ray Observatory

Odkryto najmłodszą supernową

15 maja 2008, 11:25

Naukowcy z NASA, dzięki wykorzystaniu Chandra X-ray Observatory oraz Very Large Array, odkryli najmłodszą supernową w naszej galaktyce. Powstała ona zaledwie 140 lat temu. Dotychczas najmłodszą znaną supernową była gwiazda Kasjopea A, powstała około roku 1680.


Egzoplaneta

Strefa zamieszkania wokół gwiazd M jest szersza niż sądzono

25 października 2011, 11:50

Astrobiolodzy poszukując planet, na których może istnieć życie, mówią o planetach znajdujących się w „strefie zamieszkania". Opisuje ona taką odległość planety od gwiazdy macierzystej, która pozwala na występowanie wody w stanie ciekłym. Dla Układu Słonecznego strefa zamieszkania rozciąga się w odległości od 0,7 do 3 jednostek astronomicznych.


Najlższejsza znana galaktyka

10 czerwca 2013, 13:13

Astrofizycy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine (UC Irvine) odkryli najlżejszą znaną galaktykę. Znalezienie galaktyki tak małej jak Segue 2 to jak natrafienie na słonia mniejszego od myszy - mówi kosmolog James Bullock. Naukowcy od wielu lat poszukiwali takiej galaktyki


Czarne dziury blokują formowanie się gwiazd

22 października 2014, 05:02

Zdaniem naukowców z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa masywne czarne dziury, które z prędkością bliską prędkości światła wysyłają w przestrzeń kosmiczną cząsteczki emitujące fale radiowe, mogą blokować tworzenie się nowych gwiazd w starzejących się galaktykach


Sahel zielenieje dzięki globalnemu ociepleniu

22 lipca 2016, 10:03

Wydaje się, że globalne ocieplenie odpowiada za zazielenianie się Sahelu. Naukowcy z Instytutu Meteorologii im. Maksa Plancka w Hamburgu informują na łamach Nature Climate Change, że z powodu wyższych temperatur w regionie Morza Śródziemnego do południowych granicy Sahary dociera w czerwcu, gdy rozpoczyna się monsun, więcej wilgoci ze wschodnich regionów Morza Śródziemnego


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk